,

Boilerplate clausules: sta stil bij de gevolgen

24 maart 2015

De meeste ICT-contracten zijn gebaseerd op Amerikaanse- en Engelstalige contracten. In die contracten komen vrijwel altijd de zogeheten ‘boilerplate-clausules’ voor. Een mooi woord voor standaard slotbepalingen, die een heel scala aan voorwaarden kunnen beslaan. Omdat wij juristen en advocaten graag mee willen doen met de grote internationale jongens, worden deze boilerplate clausules vaak klakkeloos opgenomen in de contracten, zonder dat partijen daadwerkelijk stilstaan bij de praktische gevolgen. Copy. Paste. Click. Lekker efficiënt. Ze zullen wel standaard zijn om een reden, toch? Fout dus.

Ook bij de boilerplates is het zaak bewust stil te staan wat voor gevolgen die kunnen hebben voor de uitwerking van de overeenkomst. Anders loopt u het risico geconfronteerd te worden met een situatie die u (eenvoudig) had kunnen vermijden als u de tijd had genomen om de boilerplate clausules op hun waarde te schatten.

Maar wees gerust, ik maak u natuurlijk niet eerst bang om u vervolgens volledig ongewapend het strijdveld op te sturen. Dat zou wel erg flauw zijn van me. Daarom zal ik hieronder de vier meest voorkomende boilerplate clausules bespreken, zodat u weet waar u op moet letten en – hopelijk – ongeschonden uit de juridische strijd komt mocht deze ooit uitbreken.

Het betreft de volgende bepalingen:

  • Entire agreement clause
  • (no oral) modification clause
  • Nietigheden-bepaling
  • Evergreen-clause

Entire Agreement Clause

De Entire Agreement Clause houdt in dat de overeenkomst wordt geacht alle afspraken tussen partijen te bevatten en dat alle voorgaande afspraken en uitingen tussen partijen zijn komen te vervallen. De regel houdt dus in feite een bewijsregel in. Rekening moet daarom worden gehouden met het feit dat alle eerdere afspraken, onderhandelingen, een letter of intent, etc., waarin de partijen afspraken hebben vastgelegd, van tafel zijn. Soms is dat helemaal niet het beste uitgangspunt.

Bij de vraag of een dergelijke boilerplate clausule wenselijk is moet daarom bewust stil worden gestaan. De consequenties kunnen immers groot zijn. Bij een keuze voor Engels recht (en forumkeuze?), moet daarbij in het achterhoofd gehouden dat de Engelse rechter zich sterk terughoudend opstelt in het zelfstandig vaststellen van de inhoud van een contract. De entire agreement clause geeft daardoor een sterke bewijspositie aan degene die zich daarop beroept.

Maar ook naar Nederlands recht en bij een Nederlandse rechter, kunnen de consequenties soms niet mals zijn (vgl. bijvoorbeeld HR, 30 maart 2012, ECLI:NL:HR:2012:BU7250; en HR 19 januari 2007, LJN AZ3178 (Meyer Europe/ PontMeyer). Zeker sinds de Hoge Raad een meer taalkundige uitleg is gaan honoreren bij contracten tussen professionele partijen.[1]

De vraag of deze boilerplate clausule geschrapt moet worden of niet, is in licht van het voorgaande niet 1-2-3 te beantwoorden. Het antwoord is afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. Soms kan het juist wenselijk zijn dat eerdere onderhandelingen die niet zijn opgenomen in de overeenkomst komen te ‘vervallen’ en in andere gevallen weer volstrekt niet. Stel bijvoorbeeld dat een deel van uw verplichtingen waren opgenomen in een letter of intent, maar niet in de uiteindelijke overeenkomst? Dan hoeft deze boilerplate clausule helemaal niet nadelig voor u uit te pakken. Het tegenovergestelde kan uiteraard evenzogoed het geval zijn, wanneer het verplichtingen van de wederpartij betreffen.

No (oral) modification clause

Deze boilerplate clausule houdt in dat nadere afspraken (na het sluiten van de overeenkomst en dus in weerwil van de entire agreement clause) niet geldig zijn, tenzij zij op een vooraf beschreven wijze hebben plaatsgevonden. Bijvoorbeeld dat nadere afspraken ‘written and signed’ moeten zijn door beide partijen. Als daar niet aan is voldaan, dan heeft de nieuwe afspraak tussen partijen geen rechtsgevolg.

Met name naar Engels recht, kan dit (wederom) grote gevolgen hebben. Een e-mail waarin u – zo dacht u – goede, nadere afspraken had gemaakt over de uitwerking van de overeenkomst, blijkt wanneer u zich daarop beroept in een procedure, tot uw verbazing helemaal niet rechtsgeldig. De rechter wijst u fijntjes op de no oral modification clause. En dus antwoordt u de Engelse rechter: “Oh, bugger…”. Had u de clausule nou maar aangepast voor u had getekend.

Tenslotte, in dit elektronische tijdperk zou een nadere afspraak per e-mail (met een bevestiging) veelal toch wel al voldoende moeten zijn? (of misschien zelfs een enkel app-je?). Het zou de flexibiliteit van het contract in elk geval ten goede komen. Indien gekozen wordt voor Engels recht, is daarom mijns inziens een aanpassing van de clausule, om alle onduidelijkheid weg te nemen.
Naar Nederlands recht zal het (gelukkig?) zo’n vaart niet lopen, omdat het beginsel dat kan worden afgeweken bij latere overeenkomst (op wat voor wijze dan ook) niet kan worden weg gecontracteerd.[2]

Indien gekozen wordt voor Nederlands recht, lijkt deze boilerplate clausule daarom weinig toegevoegde waarde te hebben. En om de overeenkomst niet te vervuilen met betekenisloze clausules, lijkt schrappen ervan in dat geval een verstandige keuze.

Nietigheden-bepaling

Samengevat houdt deze clausule in dat indien één clausule in de overeenkomst nietig blijkt te zijn, dit niet de validiteit van het restant van de overeenkomst aantast; en dat de gewraakte clausule in dat geval vervangen wordt door een daarop zoveel mogelijk gelijkende (niet nietige) bepaling. Ook hier kan de vraag gesteld worden of dit wel wenselijk is. Wat immers, als het gaat om een nietige bepaling die juist de kern van de overeenkomst raakt? Is algehele nietigheid van de overeenkomst dan niet een wenselijker resultaat? Wellicht dat het daarom de voorkeur heeft om een aantal clausules in de overeenkomst uit te zonderen van deze bepaling. Het is in ieder geval – wederom – iets om bij stil te staan.

Evergreen-clause

Deze boilerplate clausule houdt in dat zekere bepalingen uit de overeenkomst, het einde daarvan zullen overleven. Een klassiek voorbeeld is de geheimhoudingsclausule of de clausule met betrekking tot het intellectuele eigendomsrecht. Op zichzelf hoeft dat niet bezwaarlijk te zijn, maar waar wel op gelet dient te worden, is dat die clausule zélf ook het einde van de overeenkomst moet overleven, wil de constructie niet als een kaartenhuis in elkaar storten.

Het kan daarnaast ook wenselijk zijn om de clausule niet-limitatief te formuleren, tenzij er een duidelijke reden is om dat wel te doen.[3] Wie weet immers, zijn er tegen het einde van het contract toch nog andere bepalingen waarvan het toch wenselijk is om die in stand te houden.

Conclusie

De boilerplate clausules kunnen een heel scala aan artikelen beslaan. Als vuistregel voor allen kan in elk geval worden gesteld, dat bij de boilerplate clausules moet worden stilgestaan wat daarvan de praktische gevolgen zouden kunnen zijn. Het overnemen van de boilerplates zonder daarbij na te denken, is een big no-no. Wellicht ten overvloede: hetzelfde geldt uiteraard voor alle andere bepalingen van de overeenkomst. Een kritische blik kan een hoop problemen voorkomen.

[1] Zie ook C.E. Drion, NJB, 2012/1299, afl. 23, p. 1563.
[2] C.E. Drion, (Internationale) contracten maken: een onderschat métier, Grensgevallen, Deventer: Jonge Balie Congresbundel 1996.
[3] C.E. Drion, (Internationale) contracten maken: een onderschat métier, Grensgevallen, Deventer: Jonge Balie Congresbundel 1996.

Actueel

Voor ons gevoel is Corona al lang geleden. De diverse maatregelen zijn al even verleden tijd. Dit geldt ook voor de...

Meer informatie arrow_forward

Op dinsdag 28 juni 2022 organiseert de sectie Ondernemingsrecht van Berntsen Mulder Advocaten een seminar voor financieel...

Meer informatie arrow_forward

Wij zoeken een nieuwe collega! Ben jij op zoek naar een dynamische en uitdagende baan in de advocatuur, heb jij aantoonbare...

Meer informatie arrow_forward

Jan zit naast zijn buurman in de auto. De buurman is zo aardig om hem weg te brengen naar het station en ze hebben nu wat...

Meer informatie arrow_forward

Geschil over de erfenis? Als u verzekerd bent worden de advocaatkosten mogelijk vergoed. Wanneer er een conflict ontstaat...

Meer informatie arrow_forward

Wij geven in een serie artikelen tips en informatie over de sanering van schulden. Mijn collega Xander Huijser heeft in deel...

Meer informatie arrow_forward

Uitnodiging voor financieel adviseurs, accountants, belastingadviseurs en administratiekantoren. Op dinsdag 28 juni van...

Meer informatie arrow_forward

Wanneer een stel uit elkaar gaat of van elkaar gaat scheiden en er is gezamenlijk een woning in bezit, rijst al snel de...

Meer informatie arrow_forward

Ons kantoor doet ook dit jaar mee aan de landelijke Dag van het Erfrecht. In het kader van deze dag is het mogelijk een...

Meer informatie arrow_forward

Als curator houdt Jeroen Thiele zich dagelijks bezig met het afwikkelen van faillissementen. Recent besloot hij een vrij...

Meer informatie arrow_forward

Mevrouw Jansen is dement. Zij valt in het verzorgingshuis een verpleegkundige aan. De verpleegkundige loopt een...

Meer informatie arrow_forward

De afdeling letselschade van ons kantoor mag ook de komende drie jaar weer het Nationaal Keurmerk Letselschade voeren. En...

Meer informatie arrow_forward

Ik werd gebeld door een teleurgestelde koper. Hij had een mooie woning op Funda gevonden. Hij had onderhandeld met de...

Meer informatie arrow_forward

Advocaat letselschade Guido van der Corput schrijft in dit artikel over een val van een fietser op een hellingbaan van een...

Meer informatie arrow_forward

Skiën is leuk, maar kan ook heel gevaarlijk zijn. Wie wel eens op een ski-piste heeft gestaan, heeft vast wel eens een...

Meer informatie arrow_forward

De Rechtbank Den Haag heeft dinsdag 23 maart 2022 het faillissement uitgesproken van Quality Green Plants B.V. en Hulst...

Meer informatie arrow_forward

In het septembernummer van Dwarslaesie Magazine vertelden we over Frits, die door een fietsongeval een dwarslaesie opliep....

Meer informatie arrow_forward

De Alphense atleet en student Twan van Rijn doet mee aan het project Elk Kind Een Bal van de Johan Cruyff Foundation. De...

Meer informatie arrow_forward

Als iemand alimentatie moet betalen, is er vaak veel discussie over de woonlasten die iemand heeft. Want hoe hoger de...

Meer informatie arrow_forward

Over domeinnaamfraude hebben wij op deze website al vaak gepubliceerd. Een specifieke vorm van domeinnaamfraude is het...

Meer informatie arrow_forward

Momenteel zijn er weer valse facturen in omloop, waarbij mensen wordt wijsgemaakt dat zij hun zorgpremie niet hebben...

Meer informatie arrow_forward

Voor mensen met vragen over echtscheiding, mediation of erfrecht organiseert Berntsen Mulder Advocaten ook dit jaar weer de...

Meer informatie arrow_forward

Via deze site hebben wij al eerder uitgebreid verslag gedaan van onze acties ter voorkoming van domeinnaamfraude. Een grote...

Meer informatie arrow_forward

Het is de nachtmerrie van iedereen die wel eens geld overmaakt: Je komt er na de betaling achter dat je per ongeluk een...

Meer informatie arrow_forward