,

Ondernemer koopt Maserati in plaats van Fiat Panda: mag dat?

10 maart 2015

Wat gebeurt er als een ondernemer in een vennootschap dure spullen koopt voor het bedrijf, terwijl daar eigenlijk helemaal geen geld voor is? Of beter gezegd: als zo’n aankoop eigenlijk onverantwoord is? Een bestuurder is gerechtigd om namens de vennootschap aankopen te doen. Maar wat als de rekening vervolgens niet wordt betaald? Kan de bestuurder dan persoonlijk aansprakelijk worden gesteld door de verkopende partij?

Voordat ik antwoord geef op deze vraag, eerst even een (heel) kort lesje bestuurskunde. De dagelijkse leiding van de vennootschap ligt bij het bestuur. Zij beslist de koers van de onderneming en sluit contracten met allerlei partijen. Bestuurders zijn zelfstandig of gezamenlijk gerechtigd om aankopen te doen namens de vennootschap. Dat gaat meestal goed.

Budget

Terug naar mijn openingsvraag. Om het even beeldend te verwoorden: een bestuurder koopt een Maserati als bedrijfswagen, terwijl er eigenlijk alleen budget is voor een Fiat Panda. Kan de Maserati-dealer als puntje bij paaltje komt de bestuurder persoonlijk voor de wagen laten betalen?

Het antwoord daarop is: in principe niet!
Uitgangspunt is dat alleen de vennootschap kan worden aangesproken voor schulden van de vennootschap. De onderneming – en niet de bestuurder – is immers de contractspartij. Alleen bij bijzondere omstandigheden is ruimte voor aansprakelijkheid van de bestuurder van de vennootschap.

Drempel

Kortom, er geldt een hoge drempel voor bestuurdersaansprakelijkheid. Waarom worden bestuurders zo goed beschermd? Daar zijn twee redenen voor. De eerste is een formele: het gaat om handelingen van de vennootschap en niet van de bestuurder zelf. De tweede reden is inhoudelijk: er moet worden voorkomen dat bestuurders te voorzichtig worden en geen risicovolle beslissingen meer durven nemen.

Voorkennis

Een interessante vraag is natuurlijk: in welke gevallen kan een bestuurder wél persoonlijk aansprakelijk worden gesteld? Die situatie bestaat namelijk wel degelijk. Een bestuurder is wél aansprakelijk als hij namens de vennootschap een overeenkomst aangaat met een derde, terwijl hij weet dat de vennootschap haar verplichtingen niet kan nakomen en de vennootschap uiteindelijk ook geen verhaal zal bieden. De bestuurder van die onderneming zal dan aansprakelijk worden gehouden voor de schade die de derde heeft geleden.

Voorbeeld

Een recent arrest van de Hoge Raad van 5 september 2014 laat goed zien hoe dat in de praktijk werkt.
In deze zaak heeft een financier een krediet verstrekt aan door de heer X bestuurde vennootschappen. Als onderpand van dat krediet hebben de vennootschappen met de financier afgesproken een eerste pandrecht op auto’s te vestigen. Een bank had daarop echter al eerder een eerste pandrecht verworven. Na faillissement van de vennootschappen roept de bank haar eerste pandrecht in. Daardoor vist de financier achter het net, omdat er uiteindelijk onvoldoende overblijft voor terugbetaling van het krediet van de financier.

Niet nagekomen

De financier stelt bestuurder X aansprakelijk voor het tekort, omdat hij namens de vennootschappen de verplichting tot verlening van een eerste pandrecht is aangegaan, terwijl hij wist dat de vennootschappen deze niet zouden kunnen nakomen en de financier daardoor schade zou lijden. Volgens de Hoge Raad levert dit echter geen bestuurdersaansprakelijkheid van de heer X op. Dat een tweede in plaats van een eerste pandrecht is verstrekt, betekent namelijk nog niet dat de tweede pandhouder (de financier) schade lijdt. Dat is pas het geval als een eerste pandrecht daadwerkelijk meer dekking had geboden dan het tweede pandrecht. Dat is hier niet het geval. De heer X kon op het moment van het aangaan van de kredietverplichting niet voorzien dat de financier ook daadwerkelijk schade zou lijden. Op dat moment ging het namelijk financieel nog goed met de vennootschappen.

Kortom, bestuurders hebben veel ruimte om risicovolle contracten aan te gaan. Het spreekt vanzelf dat ieder geval op zich moet worden beoordeeld, maar een bestuurder van een vennootschap is niet snel aansprakelijk.

Vragen?

Heeft u als ondernemer vragen over bestuurdersaansprakelijkheid? Neem dan gerust vrijblijvend contact met mij op.

 

Meer publicaties van mr. J. van de Graaf

Profiteren van andermans wanprestatie

Contractsafspraken worden vaak nagekomen, maar soms ook niet. Bij schending van gemaakte afspraken komt het regelmatig voor dat een derde partij profiteert van die wanprestatie. Denk bijvoorbeeld aan de situatie […]

Meer informatie arrow_forward

Actueel

Slachtoffers rellen tussen wal en schip

Letselschadeadvocaat Karin Nijman vecht tegen een woud aan regels om financiële bijstand te krijgen voor de acht slachtoffers van de Pijnacker-rellen. Op 7 juni 2007 verscheen hierover een artikel in […]

Meer informatie arrow_forward
Eigen straatje sneeuwvrij maken weer verplichten

De wereld buiten is wit en spiegelglad. Voetgangers schuifelen voorbij op zoek naar de wakken in de ijsmassa op de stoep. Vroeger werd ik met een zak zout en een […]

Meer informatie arrow_forward
Gordel om GiGagoed

“Gordel om GiGagoed!” Met deze slogan verleidt de overheid ons tot het dragen van autogordels. Dat is maar goed ook, want menig slachtoffer in een letselschadezaak loopt zeer ernstig letsel […]

Meer informatie arrow_forward
Huwelijkse voorwaarden met ‘verrassing’

“Ze is verliefd geworden op een ander.” Zegt hij beschaamd. Beste vriend van hem. Nooit verwacht. Dacht dat hij hem (enhaar) kon vertrouwen. 2 kinderen. 9 en 13 jaar. Loyaliteit […]

Meer informatie arrow_forward
Automobilist in Amsterdam iets beter beschermd…

Autorijden in Amsterdam is levensgevaarlijk. Fietsers springen van links en rechts voor je auto. Overal loerend, trek je heel langzaam op. Maar hoe voorzichtig kun je zijn? Voor een groen […]

Meer informatie arrow_forward
Debiel

“Teringdebiel!” wordt er geroepen als een jongen met veel herrie zijn scooter parkeert voor het huis van zijn ouders. Hij komt net terug van een avondje stappen. Een buurman komt […]

Meer informatie arrow_forward