,

Onrechtmatige wetgeving: verjaring bij doorlopende schade

15 juni 2018

Op 4 mei 2018 heeft de Hoge Raad geoordeeld over de vraag of de Nederlandse Staat aansprakelijk is voor de schade die een persoon lijdt wegens de instandhouding van wetgeving, die achteraf onrechtmatig blijkt te zijn. Ja, dat is het geval, oordeelt de Hoge Raad.

De Telegraaf Media Groep (TMG) had deze zaak aangespannen tegen de Staat der Nederlanden. TMG was jarenlang benadeeld, omdat de Staat een Europese richtlijn niet goed had geïmplementeerd in de wetgeving.

Het ging allemaal om de publicatie van TV-programmagegevens in de krant. De Telegraaf wilde wekelijks programma- of omroepgegevens in de krant zetten. Dat mocht niet, ook niet van de rechter. De omroepen wilden de gegevens voor zichzelf houden, om daarmee hun leden aan zich te blijven binden. Als de omroepgegevens ‘overal’ te lezen zijn, zou er minder behoefte zijn om lid van een omroepvereniging te zijn, zo was de achterliggende gedachte.

Auteurswet

TMG heeft verschillende procedures tegen de omroepen gevoerd, maar werd steeds in het ongelijk gesteld. De omroepen werden beschermd door de Auteurswet.

Maar de Staat maakte een fout…

Naar aanleiding van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie (2012: Football Dataco) werd duidelijk dat de Nederlandse Staat in 1999 een eerder vastgestelde Europese richtlijn verkeerd had geïmplementeerd in de Auteurswet. In 2014 werd deze fout gecorrigeerd door een wetswijziging.

Aansprakelijk gesteld

Intussen had TMG in 2012 de Staat aansprakelijk gesteld voor de schade die zij jaren had geleden door het verkeerd implementeren van de richtlijn. Maar zowel bij de rechtbank als in hoger beroep werd de claim van TMG afgewezen. De Staat beriep zich met succes op het verweer dat de vorderingen van TMG waren verjaard, vijf jaar nadat TMG met de fout bekend hadden kunnen zijn: dat was in 1999.
Het beroep van TMG op het feit dat zij pas vanaf het Football Dataco-arrest wist dat er sprake was van een implementatiefout van de Staat, werd verworpen.

Hoge Raad oordeelt anders

De Hoge Raad oordeelt echter anders.Allereerst wordt de hoofdregel bij verjaring bevestigd.

Hoofdregel

De verjaringstermijn van art. 3:310 lid 1 BW begint pas te lopen op de dag na die waarop de benadeelde daadwerkelijk in staat is een rechtsvordering tot vergoeding van de door hem geleden schade in te stellen. Daarvan zal sprake zijn als de benadeelde voldoende zekerheid – die niet een absolute zekerheid behoeft te zijn – heeft verkregen dat de schade is veroorzaakt door tekortschietend of foutief handelen van de betrokken persoon.

Uitzondering

Maar bij onrechtmatige wetgeving geldt een uitzondering.

De hoofdregel heeft géén betrekking op het geval dat de benadeelde onbekend is met dan wel in onzekerheid verkeert over de juridische beoordeling van de feiten en omstandigheden die betrekking hebben op de schade en de daarvoor aansprakelijke persoon.
Een beroep op rechtsdwaling kan in het algemeen niet worden aanvaard, en zou het in strijd met de rechtszekerheid zijn wanneer de aanvang van de verjaring afhankelijk is van het tijdstip waarop de benadeelde de juiste juridische beoordeling van de feiten duidelijk is geworden.
Voorts is het in strijd zijn met de bescherming die de verjaringstermijn beoogt te bieden, als de benadeelde zonder hinder van die termijn zou kunnen profiteren van een eerst veel later bekend geworden inzicht met betrekking tot de juridische situatie ten tijde van het ontstaan van de schade, terwijl de aansprakelijke persoon zijn gedrag heeft gericht naar de toen geldende inzichten.

Maar wél doorlopende onrechtmatige daad

Maar het oordeel van de rechtbank en gerechtshof dat de foutieve implementatie een eenmalige fout betrof in 1999, zodat de verjaringstermijn van 5 jaren van dié datum ging lopen, blijkt niet juist.

Volgens de Hoge Raad is de Staat verplicht om Europese richtlijnen juist te implementeren. Het nalaten daarvan is onrechtmatig. Het niet corrigeren van de fout is ook onrechtmatig.

Aangenomen moet worden dat, zolang geen juiste implementatie plaatsvindt, dit iedere dag een zelfstandige onrechtmatige daad van de Staat oplevert, hetgeen meebrengt dat daarop gegronde vorderingen afzonderlijk verjaren.
De vordering tot vergoeding van schade die TMG heeft geleden door de onjuiste implementatie, is dus niet verjaard voor zover het betreft de periode van vijf jaar voorafgaand aan de aansprakelijkstelling van 2012.

Wilt u de hele uitspraak lezen: zie hier.

Actueel

De rechtbank in Den Haag heeft eerder deze maand een baanbrekende uitspraak gedaan over het gebruik van rekenrente in...

Meer informatie arrow_forward

Deze week heeft de rechtbank Den Haag het faillissement uitgesproken van ASN Autoschade Bodegraven B.V. Als curator is...

Meer informatie arrow_forward

Kan ik op dit moment wel een geschil voorleggen aan een rechter? Kunnen wij in deze tijd nog wel bij een mediator terecht?...

Meer informatie arrow_forward

Tot zijn grote verrassing is voormalig advocaat en mede-oprichter van ons kantoor Guus Berntsen gisteren benoemd tot Ridder...

Meer informatie arrow_forward

Wat moet een werkgever doen als de re-integratie van een zieke werknemer stil ligt door de coronacrisis? Komt hij in de...

Meer informatie arrow_forward

Wat zijn de regels als het gaat om thuiswerken in coronatijd? Wat mogen werkgevers en werknemers van elkaar verwachten? Lees...

Meer informatie arrow_forward

We zitten voor u klaar! Ons wekelijkse inloopspreekuur familierecht en erfrecht hebben wij vanwege de corona-maatregelen...

Meer informatie arrow_forward

Stel, u bent gescheiden of uit elkaar gegaan. In goed overleg heeft u met uw ex-partner afspraken over uw kinderen...

Meer informatie arrow_forward

Het klinkt misschien een beetje gek in deze tijd van Coronacrisis, waarin alles dicht lijkt en het dagelijks leven stil...

Meer informatie arrow_forward

Welke positie heeft de oproepkracht tijdens de coronacrisis? Valt hij of zij tussen wal en schip? Advocaat arbeidsrecht Jos...

Meer informatie arrow_forward

Berntsen Mulder Advocaten heeft eind maart een speciale website met informatie over de NOW-aanvraag...

Meer informatie arrow_forward

Ondernemers die meer willen weten over de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW), kunnen donderdag 2...

Meer informatie arrow_forward

Mag je als werknemer zomaar eerder opgenomen vakantiedagen cancelen? Bijvoorbeeld als een vakantie om wat voor reden dan ook...

Meer informatie arrow_forward

In dit artikel vertellen wij hoe ondernemers uitstel van betaling van huur kunnen regelen. Veel ondernemers zijn met die...

Meer informatie arrow_forward

Moet u maandelijks alimentatie betalen, kinder- en/of partneralimentatie, en kunt u als gevolg van de coronacrisis het...

Meer informatie arrow_forward

Het is duidelijk dat de Coronacrisis invloed heeft op de hele wereld. De overheid is een flink aantal versnellingen omhoog...

Meer informatie arrow_forward

De Coronacrisis heeft ongekende economische gevolgen. Veel ondernemingen verkeren in zwaar weer. In sommige gevallen loopt...

Meer informatie arrow_forward

De coronacrisis raakt ondernemers hard. Bestellingen worden geannuleerd en nieuwe opdrachten worden in de ijskast gezet. Een...

Meer informatie arrow_forward

De Coronacrisis heeft grote impact op de economie. Wat betekent dit voor de huur van bedrijfsruimte? Moet de huur worden...

Meer informatie arrow_forward

Gisteren zag ik op het nieuws het bericht dat een man een politieagent in het gezicht spuugde en daarbij riep dat hij Corona...

Meer informatie arrow_forward

Kan een ondernemer in de corona-crisis een beroep doen op overmacht? Advocaat ondernemingsrecht Matthijs Mulder vertelt in...

Meer informatie arrow_forward

Hoewel de overheid er alles aan doet om de gevolgen van de huidige corona-crisis voor ondernemingen te beperken (maatregelen...

Meer informatie arrow_forward

Op onze website is een zogeheten corona-loket geopend. Via dit loket kunt u vragen en antwoorden over de gevolgen van de...

Meer informatie arrow_forward

Zelfs als een ondernemer alle steunmaatregelen benut die op dit moment door de overheid worden aangereikt, kan het zo zijn...

Meer informatie arrow_forward